રેખ્તા
હિન્દવી
સૂફીનામા
રાજસ્થાની
સરુપ ધ્રુવ
કેવડિયાનો કાંટો અમને અધવચ મારગ વાગ્યો જી!
કોનું છે, ને કોણ ભોગવે પ્રશ્ન પછી તો જાગ્યો જી!
શરમ-શેરડા પડતા હૈયે
કોણ જશે સળ ગણવાજી?!
ભણ્યું ભૂલીને આજ નવેસર,
કક્કા નવતર ભણવા જી!
બામણિયા ગળથૂથી ઑકી, જનમ જૂનો એ ત્યાગ્યો જી – કેવડિયા.
નથી ત્રાજવે સમતુલા કંઈ!
નથી અટકતી દાંજી જી!
– અટલુંક અંધારે સૂઝયું ને
ભપ્ ચંપાતી કાંડી જી!
તળિયેથી તે ટોચ લગી બસ! ધગધગતો દવ લાગ્યો જી! –કેવડિયા.
સૌને માથે સૂરજ ચમકે,
સૌને માટે પામી જી!
પણ સોનેરી શોષણ-નળીઓ
સઘળું લે છે તાણી જી!
ધરતીમાંતા સૌની માતા–ભ્રમ ભોળોભટ ભાંગ્યો જી! –કેવડિયા.
આડું ઊભું વધતું, એને
વિકાસ કહે એ લોકો જી!
પાયામાં ઘરબાયાં માથાં;
ઘરપત નામે ઘોખો જી!
આપ્યાં વચનો અષ્ટમપષ્ટમ અધિકાર જો માગ્યો જી! –કેવડિયા.
હવે હાથ આ થાય અધીરો-દઉ ભડાકે?!
હવે નથી કો રસ્તો બીજો-દઉ ભડાકે
ગશે દિશા લથપથ જામગરી, ચકમક તણખો દાગ્યો જી! –કેવડિયા.
(પણ ત્યાં તો....)
હાં-હાં-કહેતો, હાથ પકડતો
–કો’ક માંહ્યલો
‘એકલહાથે લડત અધૂરી’
–ક્હે છ્ માંહ્યલો;
હાથ એકથી થાય હજારો – એ જ મનોરથ જાગ્યો જી!
કેવડિયાનો કાંટો અમને અધવચ મારગ વાગ્યો જી!
રચના સંદર્ભ અમારા પૂર્વજ કવિ શ્રી રાજેન્દ્ર શાહે આ જ શીર્ષક હેઠળ, વર્ષો પહેલાં એક રંગીલું-રસીલું ગીત લખેલું પણ સ્વાભાવિક રીતે, આજે નવમા દાયકાને આરે ઊભેલાં આપણે માટે-કેવડિયાય કંઈ બીજું છે ને આપણને ખટકતો કાંટોય કંઇક બીજો જ છે એવી સ્પષ્ટતાની જરૂર ખરી?!
સ્રોત
- પુસ્તક : સળગતી હવાઓ (પૃષ્ઠ ક્રમાંક 60)
- સર્જક : સરૂપ ધ્રુવ
- પ્રકાશક : સંવેદન સાંસ્કૃતિક મંચ
- વર્ષ : 1995